کلبه مشاوره رضا جدیدی مشاوره تلفنی و برنامه ریزی تحصیلی و کنکور - مطالب امتحان نهایی

مشاوره تلفنی و برنامه ریزی تحصیلی و کنکور


راه های ارتباطی با رضا جدیدی: شماره تلفن ثابت: 34774341-086 شماره تلفن همراه: 09189580918 ایمیل: re.jadidi@gmail.com

برنامه ریزی کنکور برای پایه دوازدهم فشار بیشتری دارد

تفاوت اصلی و بزرگ پایه دوازدهم نظام جدید با پیش دانشگاهی نظام قدیم در این است که دانش آموزان نظام قدیم در سال پیش دانشگاهی، اگر نمرات خوبی کسب نمی کردند، در بدترین شرایط 5 درصد روی کنکورشان اثر داشت که آن اثر هم به صورت مثبت بود.
 ولی اگر شما یک دانش آموز دوازدهمی هستید، در خرداد ماه که چسبیده به کنکور است، قرار است که 30 درصد تاثیر سوابق تحصیلی خود را که طبق مصاحبه ها، قرار است به صورت قطعی هم باشد را کسب کنید. این تفاوت کوچکی نیست، همه برنامه ریزی ها و اهداف را تحت تاثیر خودش قرار می دهد. 
یک برنامه درست و اصولی برای دانش آموزان نظام جدید و پایه دوازدهم
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش (علی زرفشان) گفت: «حدودا 10 درس (پایه دوازدهم) از دروس عمومی و تخصصی به صورت امتحان نهایی و مشابه وضع حاضر برگزار می‌شود.» 
پس یک دانش آموز پایه دوازدهم می بایست ظرافت های دقیق تری را در برنامه ریزی اش اعمال کند تا هم از پس نتایج امتحانات نهایی خردادماه برآیید و هم اینکه بتواند در کنکور، موفق باشد. این قوانینی که یک دانش آموز دوازدهمی باید رعایت کند به شرح زیر است: 
1. بستن سریع درس ها بیش از پیش برای یک دانش آموز سال آخر دوره دوم متوسطه احساس می شود: همیشه ذکر کرده ام که اگر درس هایتان قرار باشد تا اسفند یا بدتر از آن، تا اردیبهشت و خرداد و نزدیکی کنکورتان، طول بکشد قطعا برنامه ریزی تان ضعیف است. زیرا مرورهای ناچیز، تست های کم و با فاصله زیاد همراه با فراموشی در انتظارتان است. کسی که با برنامه آزمون ها پیش برود کمترین مرور و تست را خواهد داشت و بارها گفتیم که برای کسب موفقیت لازم است که خیلی زود درس ها خلاصه شوند و در چرخه مرور و تست، تکرار شوند تا به تسلط برسید.
این نیاز، برای دانش آموزان نظام جدید بیش از پیش احساس می شود. زیرا آن ها در خرداد ماه قرار است 30 درصد سوابق تحصیلی خود را برای کنکور جمع آوری کنند پس اگر قرار باشد درس هایشان خیلی کند بسته شود قطعا ضررش را یا در امتحان نهایی می بینند یا در کنکورشان.
یک دانش آموز نظام جدید، عملا از عید نوروز به بعد می بایست اکثر وقت خود را روی دروس سال دوازدهمش بگذارد که این امر باعث می شود او برای کنکور، کمتر تست و مرور داشته باشد پس برگ برنده با کسی است که درس هایش را در کمترین زمان بسته باشد. هر چه زودتر خلاصه ها آماده شوند، تعداد مرورها و تست هایتان بیشتر و با فاصله نزدیک به هم تکرار می شود.
این نیاز در دانش آموز سال آخر دبیرستان به خوبی احساس می شود و او بایستی این نکته را در نظر بگیرد که از عید نوروز تا پایان خرداد مقدار مطالعه اش برای کنکور کمتر از 40 درصد کل وقتش است پس قبل از هر اقدامی بایستی کیفیت برنامه ریزی اش را ارتقا دهد و برنامه ای را اجرا کند که باعث شود زودتر از همه درس هایش تمام شود.
2. بیشترین نمره از دست رفته مربوط به 4 تا 6 فصل اول درست ها است: در امتحانات نهایی نظام قدیم که در سال سوم دبیرستان و پیش دانشگاهی انجام می شد اکثر دانش آموزان روی درس های ترم اول که معمولا 4 فصل اول هر درس دچار فراموشی می شدند و نمره از دست می دادند. پس یک فاکتور دیگر در برنامه ریزی برای دانش آموز دوازدهمی مرور بیشتر درس های ترم اول امسال شان است. 
این دانش آموزان، لازم است در برنامه هایی که از دی ماه به بعد اجرا می کنند، مرور درس های ترم اول پایه دوازدهم را بیش از سایر فصل ها مرور و تست زنی، کنند تا این تکرار زیاد همراه با تست موجب بالا ماندن سطح تسلط شان شود. این مورد را کسی می تواند خیلی راحت در برنامه اش پیاده سازی کند که درس های کنکورش را در کمترین زمان ممکن بسته باشد. بنابراین بازهم به این نتیجه می رسیم که سریع تمام شدن درس ها بسیار به نفع تان خواهد بود.
3. حل سوالات تشریحی در کنار سوالات تستی، لازمه موفقیت در امتحانات نهایی نظام جدید: اگر دقت کرده باشید در مطالب مختلف کلبه مشاوره به این نکته اشاره کرده ام که با حفظ کردن فرمول ها و روش های تکنیکی و تستی دیگر نمی توانید به همه تست های کنکور پاسخ دهید و طراحان کنکور در سال های اخیر روی تعدادی از سوالات کنکور تغییراتی را ایجاد کرده اند که شما برای موفقیت در حل آن ها، لازم است روش های تشریحی را بلد باشید.
پس کسی فکر نکند اگر کلاس کنکور می رود یا سی دی های تکنیکی دارد دیگر قادر است هر نوع تستی را پاسخ دهد و یک کنکوری هوشمند کسی است که روش های تشریحی را هم کار کند. از این نکته که بگذریم، اگر شما یک دانش آموز نظام جدید هستید که در پایه دوازدهم تحصیل می کند، علاوه بر اینکه برای کنکورتان نیاز به تسلط روی سوالات تشریحی دارید، برای موفقیت در امتحانات نهایی نیز، لازم است تا تعداد زیادی سوال تشریحی حل کنید. 
این حل تشریحی هم درصدهای کنکورتان می افزاید، هم به نمرات نهایی تان و هرگز از حل تشریحی سوالات و نمونه سوالاتی امتحانی غافل نشوید. زیرا یک دانش آموز نظام جدید برای موفیت در کنکور به ثاثیر سوابق تحصیلی اش نیاز دارد و این فرصتی است که باید در برنامه ریزی تان ایجاد کنید. 
4. دیرتر آزمون های آزمایشی را شروع کنید، به جای آن، روی حل تست های بیشتر تمرکز کنید تا فشار عید نوروز تا خرداد را کم کنید: هیچ لزومی ندارد یک دانش آموز، از اول تابستان تا روز کنکور در کنکور آزمایشی شرکت کند به خصوص اگر دانش آموز نظام جدید باشید. برنامه ریزی بر اساس کنکورهای آزمایشی که غلط است و بارها در موردش صحبت کردیم حتی اگر این مورد را هم کنار بگذاریم، شما به عنوان یک دانش آموز دوازدهمی آنقدر به وقت نیاز دارید که می توانید بهتر از برنامه آزمون ها از وقتتان استفاده کنید.
شرکت در آزمون های آزمایشی را به 6 تا 8 مرحله کاهش دهید و بهتر است از اسفند به بعد در این آزمون ها شرکت کنید تا این فرصت را برای خودتان بسازید که با بستن سریع درس ها، تعداد مرورها و تعداد تست زنی ها و رفع اشکال های درسی را آنقدر افزایش دهید که وقتی به اسفند می رسید عملا کاری جز مرور و تکرار و تست زنی های مروری برایتان باقی نماند. 
اگر هوشمندانه فکر کنید متوجه می شوید که نیازی نیست در کل آزمون های آزمایشی شرکت کنید و با زرنگی تمام می توانید وقتتان را زنده کنید و از این وقت، استفاده های با کیفیت تری داشته باشید. برای برنامه ریزی به این نگاه نکنید که بقیه چه کار می کنند زیرا اکثر کنکوری ها بر اساس عادت تصمیم گیری می کنند و چون قبلی ها یک سری کارها کرده اند آن ها هم می خواهند همان جوری تقلید کنند. 
یادتان باشد رتبه های خوب کنکور قبل از شرکت در آزمون ها، درس هایشان را بسته اند و با بودجه بندی آزمون ها درس نمی خوانند. آن ها کامل همه چیز را خوانده اند و جلوتر از آزمون ها هستند، برای همین است که آرامش دارند. شما نیز با ترفندی که گفتم، بایستی این فرصت را برای جلو زدن از بقیه در برنامه تان ایجاد کنید. ظرافت های برنامه ریزی تان می تواند فشارهایی که روی دوش دوازدهمی ها است را از روی دوش شما بردارد و با وقت سازیی هایی که می کنید می توانید به تعداد مرورها و تست ها و رفع اشکال ها بیفزاید و سوالات تشریحی زیادی را هم در طول روزهای قبل از امتحانات نهایی خرداد کار کنید و به اوج تسلط برسید.
5. هر تستی ارزش زدن ندارد مخصوصا اگر دانش آموز نظام جدید و در پایه دوازدهم باشید: البته این جمله همیشه درست است که هر تستی ارزش زدن ندارد اما وقتی قرار است از زمان تان به بهترین شکل ممکن استفاده کنید آنگاه این جمله ارزش صد برابری پیدا می کند و خیلی باید دقت کنید که چه تست هایی را می زنید. 
بگذارید سری به بازار کتاب بزنیم و کتاب های کنکوری از موسسات مختلف را بررسی کنیم، اگر این کتاب ها را ورق بزنید به نکته جالبی می رسید که این کتاب ها، حداقل در 80 درصد مطالب مشابه هستند و حتی تیترهای یکسانی دارند. فرمول ها و روش هایی که معرفی می کنند همگی یکسان است و در بهترین حالت در 20 درصد از محتوایشان با هم تفاوت دارند.
همه این کتاب ها با این روند که درس نامه ای برای هر فصل قرار می دهند، سپس تست هایی در بین درس نامه برای جا انداختن فرمول معرفی می کنند، در مرحله بعدی تست های کنکور سراسری و حتی تست های دانشگاه آزاد که مربوط به خیلی سال گذشته است را به صورت مبحثی چیده اند.
حالا بهترین کتابی که در دست می گیرید چند تست از کنکورهای آزمایشی سنجش و یا اگر  آن کتاب متعلق به موسسه ای باشد که خودش کنکور آزمایشی برگزار می کند چند تست تالیفی از آن کنکور آزمایشی را هم قرار داده است. در واقع وقتی دو کتاب برای درسی مثل زیست می خرید چیز جدیدی نخریده اید زیرا 80 درصد مطالب و تست ها یکی است.
در این شرایط تصور کنید که یک دانش آموز پایه دوازدهم بخواهد در بین این کتاب ها، پرسه زده و وقتش را تلف کند برای همین بیش از پیش مهم است که گزینش های دقیقی روی تست ها اتفاق بیفتد و بهترین تست ها را بزنید. بهترین تست تعریف دارد. بهترین تست یعنی:
1. حل کامل تست های کنکور سراسری داخل و خارج رشته خودتان و سایر رشته ها: مثلا اگر دانش آموز رشته تجربی هستید حتما تست های کنکور سراسری داخل و خارج تجربی و سایر رشته های ریاضی- فیزیک، انسانی، هنر و زبان را در دروس مشترک تان حل کنید. 
دقت کنید که چون جمله بندی های کتاب های نظام جدید نسبت به نظام قدیم تغییر داشته است حتما از کتابی استفاده شود که گزینه ها و صورت سوالات کنکورهای سال های گذشته را بر اساس متن نظام جدید تغییر داده باشد. 
2. حل تست های مکمل تست های کنکور سراسری: این تست ها، این ویژگی را دارند که با تغییر دادن تست های کنکور سراسری به تست جدیدی می رسیم که نکته مکمل از تست های کنکور را به ما می دهد. در واقع تست سازی از روی تست های کنکور است که باعث تکمیل شدن سوادتان می شود. این تست ها در کتاب های کمک آموزشی وجود ندارد دلیلش هم واضح است زیرا هیچ کسی وقت نمی گذارد تا یک محصول درجه یک ارایه دهد.
ساختن این تست های مکمل وظیفه مشاور شماست زیرا او روی درس ها مسلط است و می تواند گنجیه ای بی نظیر از تست های مکمل را برایتان بسازد. در مطلبی که برای 10 سوال اول درس ریاضی در کنکور تجربی 97 کار کردم این مکمل سازی را در آن جا توضیح دادم و متوجه شدیم که سوالات کنکور سراسری را حتی تا بیش از 20 مدل تست مکمل می توانید تغییر قیافه دهید.
 اگر می خواهید مطلب «تحلیل تست های 126 تا 135ریاضی کنکور تجربی 97+ نکات طلایی برای نظام جدید» را بخوانید روی عبارت داخل گیومه کلیک کنید. در این مطلب با تغییر دادن سوالات ریاضی متوجه می شوید که اولا می شود از روی تست های کنکور به تست های با کیفیت و مکمل رسید و دوما متوجه می شوید که تست های با ارزش زدن چقدر روی سوادتان اثر می گذارد.
هرکسی تست های مکمل را کار کند، قطعا سواد همه جانبه ای از مطالب کنکوری پیدا می کند و از آنجا که تست های با کیفیت را کار می کند پس وقتش را از دست نمی دهد و برای یک دانش آموز دوازدهمی که وقت با ارزش تر از قبل است بایستی حتما تست های با کیفیت حل کند. 
برنامه ریزی کنکور برای پایه دوازدهم فشار بیشتری دارد و این یک واقعیت است، ترکیب شدن 30 درصد تاثیر معدل دوازدهم در کنار کنکوری که در همین سال باید بدهید این فشار را تحمیل می کند. اما برگ برنده با کسی است که آیتم های ذکر شده بالا را در برنامه ریزی اش اعمال کند و خودش را از سایر دوازدهمی جدا کند.


امتحان نهایی سال دوازدهم چگونه خواهد بود؟ + تحلیل امتحان نهایی زیست


معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش در شهریور 1396 اعلام کرد که امتحانات نهایی در سال دوازدهم نظام جدید که معادل با پیش دانشگاهی نظام قدیم است برگزار می شود. در نظام قدیم وقتی فرد به سال سوم دبیرستان (معادل با پایه یازدهم نظام جدید) می رسید، مدرک دیپلم خود را قبولی در امتحانات نهایی دریافت می کرد و همین نمرات در کنکور او محاسبه می شد اما با تغییر نظام آموزشی و حذف کامل پیش دانشگاهی شرایط دریافت دیپلم تغییر کرده است و دانش آموزان نظام جدید لازم است تا نمرات قبولی خود را در سال آخر یعنی پایه دوازدهم کسب نمایند. 
طبق آیین نامه آموزشی دوره دوم متوسطه که توسط شورای عالی آموزش و پرورش در تاریخ 26 آبان 1395 در روزنامه رسمی به چاپ رسیده است (برای مطالعه این آیین نامه می توانید روی اینجا کلیک کنید) امتحان نهایی در برخی از درس های سال دوازدهم اجرا می شود و از این رو دریافت مدرک دیپلم در نظام جدید به این شرط است که دانش آموز در امتحانات پایه دوازدهم نمرات قبولی را کسب نماید.
حالا سوال مهم برای دانش آموزان نظام جدید این است که سوالات امتحانات نهایی پایه دوازدهم تا چه حد مفهومی است و از نظر سختی و آسانی به چه صورتی است. از آنجا که یک کلاغ و چهل کلاغ همیشه در مدرسه وجود دارد و ممکن است استرس در بین برخی از دانش آموزان نظام جدید ایجاد شود.
سال ها قبل، وقتی قرار بود امتحان نهایی برای سال سوم دبیرستان برگزار شود و نمراتش در کنکور نیز اثر داشته باشد بسیاری از  دانش آموزان از زمزمه نهایی شدن امتحانات و همچنین سوالات مفهومی و سخت شدن سطح امتحانات سال سوم برای هم سخن می گفتند. به نظر شما روند تغییرات سوالات امتحان نهایی از سال 1385 تا 1396 به چه صورت بود؟ آیا یک باره و یک دفعه ای سوالات درسی زیر و رو شد و یا حتی برعکس تغییرات اصلا قابل ملاحظه نبود؟ در این مطلب و مطالبی که در طی هفته های جاری در روزهای شنبه منتشر می شود به بررسی درس به درس نهایی سال دبیرستان از سال 1385 تا 1396 می پردازیم تا متوجه روند تغییرات در مفهومی شدن سوالات شویم و در نهایت با بررسی علمی این سوالات به این نتیجه می رسیم که قرار نیست به یک باره با تغییرات در سوالات رو به رو شویم. طراحان سوالات امتحان نهایی با چارچوب و برنامه به طراحی سوالات اقدام می کنند و این طور نیست که دانش آموزان نظام جدید فکر کنند چون سیستم آموزش و پرورش تغییر کرده است پس نحوه ارایه سوالات تغییر می کند و از این موضوع استرس بگیرند. دقت کنید هدف این مطلب و مطالب هفته های بعدی، بررسی علمی و سند دار سوالات نهایی سال 1385 تا 1396 می باشد. طراحان همان طراحان هستند. یادتان باشد دانش آموزان نظام قدیم هم استرس این تغییرات را داشتند اما سوالات نهایی تغییرات محسوس و زیادی نداشت. پس به جای آنکه با صحبت های بی پایه و اساس، برای خود مشغله فکری ایجاد کنید و از اصل درس خواندن باز بمانید به بررسی دقیق و علمی روی می آوریم و روند تغییرات در مفهومی شدن سوالات نهایی 11 سال اخیر را بررسی می کنیم و سپس بر اساس اطلاعات بدست آمده نتایج علمی می گیریم. مهم نیست همکلاسی هایتان در مورد تغییر و تحول و سخت و مفهومی شدن امتحانات نهایی پایه دوازدهم چه می گویند مهم این است که طراحان سوالات امتحانی چه روش و چه دیدگاهی به این تغییرات دارند. تغییراتی که قبلا هم در آموزش و پرورش بوده است و لذا در این مطلب، به تحلیل روند تغییرات و مفهومی شدن سوالات زیست شناسی می پردازیم و در مطالب بعدی درس های دیگر را بررسی خواهیم نمود.
تحلیل روند تغییرات سوالات امتحان نهایی زیست شناسی از سال 1385 تا 1396:
سوالات درس زیست شناسی امتحان نهایی را می توان بر اساس نوع موضوع و قالب طراحی سوال به یازده مدل تیپ بندی نمود که در جدول زیر به تیپ بندی و ارایه نمونه مثال هایی از هر مدل پرداخته ایم. این جدول به ما از تیپ بندی سوالات پرسیده شده در امتحان نهایی از سال 85 تا 96 می گوید. دقت شود نمونه سوالات آورده شده از جدول زیر برای آشنایی با انواع تیپ بندی است لذا برای هر تیپ بندی معرفی شده در جدول زیر  چند سوال از امتحانات سال 1385 تا 1396 به عنوان مثال آورده شده است.

 انواع تیپ بندی های سوالات امتحان نهایی زیست شناسی از سال 1385 تا 1396 انواع تیپ بندی های سوالات امتحان نهایی زیست شناسی از سال 1385 تا 1396
1.  سوالات تعریفی: به سوالاتی که از دانش آموز می خواهند یک اصطلاح یا واژه را تعریف کند. به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
گیاه دوساله را تعریف کنید (امتحان نهایی خرداد 85)
بلاستوسیت را تعریف کنید (امتحان نهایی خرداد 93)
غده درون ریز را تعریف کنید (امتحان نهایی خرداد 96)

2. سوالات تعیین نقش و کاربرد و تاثیر : به سوالاتی که از دانش آموز خواسته می شود نقش یا کاربرد یا تاثیر یک سلول، چرخه یا فرآیند زیستی را توضیح دهد.  به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
نقش ریشه های شکمی نخاع را بنویسید. (امتحان نهایی خرداد 86)
نقش گیرنده ی غشایی سلول هدف هورمون گلوکاگون، پس از اتصال به هم را بنویسید (امتحان نهایی خرداد 90)
 3. سوالات نمودار و شکل: به سوالاتی گفته می شود که در آن از دانش آموازان می خواهند در مورد یک شکل یا نمودار کتاب اطلاعاتی را بنویسید.  به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
در امتحان نهایی خرداد 86 نمودار تغییر پتانسیل غشا را رسم کرده و در مورد آن سوالاتی را پرسیده بودند.
در امتحان نهایی خرداد 95 شکل دودمانه را رسم کرده و در مورد آن سوالاتی را پرسیده بودند.

 
4. سوالات تشریحی توضیحی: به سوالاتی که در آن دلیل و چرایی یک فرآیند یا اتفاق زیستی از دانش آموزان پرسیده می شود.  به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
چرا بدن افراد مبتلا به ایدز قدرت دفاعی کمتری دارد و به راحتی به بسیاری از بیماری ها مبتلا می شوند؟  (امتحان نهایی خرداد 88)
نتیجه مکانیسم خود تنظیمی منفی، در برابر ترشح استروژن و پروژسترون در مرحله لوتئال را بنویسید. (امتحان نهایی خرداد 89)
چرا دانه های سیب را به مدت چند هفته در دمای پایین نگه می دارند؟  (امتحان نهایی خرداد 95)
5. سوالات مربوط به آزمایش و نتایج آن: در این دسته از سوالات، از دانش آموزان خواسته می شود در مورد آزمایش های مطرح شده در کتاب درسی و نتایج آن به سوالاتی پاسخ دهند. به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
پس از آنکه گریفیت دریافت که کپسول باکتری عامل مرگ موش ها نیست، چه آزمایشی انجام داد و چه نتیجه ای گرفت؟ (امتحان نهایی خرداد 85)
طبق آزمایش چارگف، در مولکول DNA مقدار کدام بازهای آلی با یکدیگر برابر است؟ (امتحان نهایی خرداد 96)
6. نام بردن انواع و تعداد: سوالاتی است که در آن از دانش آموزان خواسته می شود که تعداد و نوع یک فرآیند زیستی را نام ببرند.  به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
دو مورد از علایم بیماری MS را نام ببرید. (امتحان نهایی خرداد 92)
اولین رابط بین نمیکره های مخ که به صورت نواری سفید رنگ مشاهده می شود، چه نام دارد؟ (امتحان نهایی خرداد 94)
7. پرسش های جای خالی: به سوالاتی گفته می شود که در آن جملات کتاب را می آورند و کلید واژه آن را حذف می کنند و از دانش آموز انتظار می رود آن کلمه حذف شده را در جای خالی قرار دهد. به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
تکثیر عامل مولد کزاز، نوعی تولید مثل ......... است. (امتحان نهایی خرداد 90)
در تشریح چشم گاو کنار عدسی، ............. شامل عضلات و تارهای آویزی دیده می شوند. (امتحان نهایی خرداد 96)
 
8. تعیین درست و غلط: طراحان در این مدل از سوالات، جملاتی را از کتاب درسی می آورند و در برخی از آن ها تغییراتی را ایجاد می کنند و از دانش آموز می خواهند که جملات درست و غلط را تعیین نماید.  به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
در خزه، آرکگن ها در راس گامتوفیت ها تشکیل می شوند. (امتحان نهایی خرداد 88)
صفت رنگ مو در انسان یک صفت چند ژنی است. (امتحان نهایی خرداد 94)
 9. پرسش های ارتباطی: دو دسته کلمه در اختیار دانش آموزان قرار داده می شوند و از آن ها می خواهند که ارتباط بین آن ها را تعیین کند.  به نمونه ی زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
در امتحان نهایی خرداد 93 در سوال 24 دو دسته واژه داده شده بود. در دسته اول کلمات (سلول رویشی/ آندوسپرم/ کیسه رویانی) و در دسته دوم کلمات (گامتوفیت ماده کاچ/ تخم زا/ لوله گرده/ سفت) نوشته شده بود. واژگان دسته دوم یکی بیشتر است تا احتمالی پاسخ دادن دانش آموزان باعث خراب شدن نتیجه شان شود. حالا دانش آموز باید واژه های مرتبط دو دسته را تعیین نماید.
10. مثال و مسئله: سوالاتی است که در آن صورت مسئله ای فرضی مطرح می شود و از دانش آموز خواسته شده که در مورد آن مثال طراحی شده سوالاتی را پاسخ دهد. به نمونه های زیر که از امتحانات نهایی استخراج شده است توجه کنید:
در خانواده ای که پدر و مادر موی موج دار دارند، ژنوتیپ والدین را بنویسید و احتمال داشتن دختری با موی موج دار چقدر است؟ (امتحان نهایی خرداد 86)
یک موش سیاه با یک موش قهوه ای آمیزش داده شده اند و همه فرزندان آن ها سیاه رنگ شده اند، چرا در میان آن ها فرزندی به رنگ قهوه ای وجود ندارد و همچنین اگر دو تا از این بچه موش ها بعد از بلوغ با یکدیگر آمیزش انجام دهند، چه نوع زاده هایی به دنیا می آورند؟ (امتحان نهایی خرداد 96)

همانطور که در جدول فوق مشاهده می کنید برای سوالات زیست شناسی در طی 11 سال اخیر ده تیپ بندی وجود دارد حال سوال مهمی که مطرح می شود این است: کدام یک از تیپ بندی های معرفی شده در جدول فوق مربوط به سوالات مفهومی می شود؟ به عبارت دیگر، اگر طراح امتحان نهایی بخواهد سوالات مفهومی از درس زیست شناسی مطرح کند باید سراغ کدام تیپ از سوالات برود؟
طبق توضیحات جدول فوق، تیپ بندی های شماره 1 تا 9 همگی مربوط به سوالات حفظی می شود و طراح امتحان نمی تواند از تیپ بندی ها سوال مفهومی طراحی کند زیرا این 9 تیپ، کاملا وابسته به متن درس است و اگر دانش آموزی به متن فصل های زیست شناسی مسلط باشد به راحتی می تواند سوالات مطرح شده در این قسمت را پاسخ دهد بنابراین اگر طراح قصد طراحی سوالات مفهومی داشته باشد چاره ای ندارد که به سراغ تیپ بندی شماره 10 برود. تیپ شماره 10 به این معنی است که مسئله یا سوالی از مفاهیم زیست شناسی طرح شود که دانش آموز نیاز به تفکر در مورد آن داشته باشد و برای پاسخ دادن به آن سوال لازم باشد مفاهیم را درک کرده باشد تا بتواند به آن سوال پاسخ بدهد. بنابراین با وجود این همه سر و صدا در مورد مفهومی شدن سوالات امتحان نهایی در درس زیست شناسی چیزی که تحقیق و بررسی سوالات امتحان نهایی از سال 1385 تا 1396 به ما نشان می دهد این است که طراح سوالات نمی تواند زیاد مانور دهد و نمونه سوالات مفهومی زیادی را طرح کند و از 10 مدل سوالی که از درس زیست شناسی می توان مطرح کرد فقط 1 مدل آن قابلیت طرح سوال مفهومی را دارد و 9 مورد دیگر برای طرح سوالات متن محور و حفظی مناسب هستند.
تا اینجا، متوجه شدیم فقط تیپ شماره 10 برای طرح سوالات مفهومی قابل استفاده است اما سوال بعدی این است که تعداد استفاده طراح امتحان از تیپ شماره 10 در هر امتحان چند بار بوده است؟ پاسخ این پرسش را در جدول زیر گنجانده شده است.

 تیپ بندی سال 85 سال 86 سال 87 سال 88 سال 89 سال 90 سال 91 سال 92 سال 93 سال 94 سال 95 سال 96
 مثال و مسئله 2 2 3 2 4 2 2 3


جدول فوق تعداد سوالاتی که طراح امتحان از تیپ شماره 10 استفاده کرده را برای هر امتحان نهایی در خرداد ماه از سال 1385 تا 1396 نشان می دهد. طبق جدول فوق، طراح امتحان نهایی از 22 تا 36 سوالی که در امتحان نهایی مطرح کرده است در بدترین حالت 4 سوال را به سوالات مفهومی تیپ شماره 10 اختصاص داده است و بقیه سوالات را از 9 تیپ دیگر مطرح کرده است. طبق آمار بیش از 90 درصد سوالات امتحان نهایی به تیپ های شماره 1 تا 9 اختصاص دارد و این یعنی حداقل 90 درصد امتحان نهایی از سال 1385 تا 1396 به متن وابسته و قالبی حفظی  داشته است.
در این مطلب با بررسی سوالات امتحان نهایی درس زیست شناسی از سال 1385 تا 1396 به انواع تیپ بندی های سوالات زیست پرداختیم و سپس تعیین کردیم فقط تیپ شماره 10  قابلیت طراحی سوالات مفهومی را دارد و در نهایت به شمارش تعداد سوالات مطرح شده از این تیپ در 11 سال اخیر پرداختیم و به این نتیجه رسیدیم که حداقل 90 درصد سوالات امتحان نهایی زیست شناسی حفظی و وابسته به متن کتاب است.



میگن های امتحان نهایی


هرگاه صحبت از امتحان نهایی در مدرسه و در بین دانش آموزان می شود، بارها و بارها عبارت «میگن که...» را خواهید شنید. در این مطلب سعی شده است لیستی از میگن که های معروف در بین دانش آموزان را جمع آوری کنیم. تمام این جملات و عبارت ها، حاوی اطلاعات نادرست و شایعه در مورد امتحان نهایی است و برای همین موجب ترس و استرس بسیار در بین دانش آموزان می شود. این مطلب به شما کمک می کند تا متوجه تمام شایعات و اطلاعات غلط در دل کنکور شوید و دیگر اسیر ترس و استرس ناشی از آن نشوید.
1. میگن که امسال قراره امتحان نهایی سخت تر بشه
2. میگن که امسال زمان امتحان نهایی کمتر شده
3. میگن که چون تاثیر معدل داره زیاد میشه امتحان نهایی رو سخت تر میگیرن
4. میگن که بخاطر بالا رفتن سطح بچه ها، قرار امتحان نهایی سخت تر بشه
5. میگن که امسال می خواهند سوالات امتحان نهایی را مفهومی و ترکیبی تر بدهند.
6. میگن که اگر توی امتحان نهایی معدلت کمتر از 18 بشه دیگه رشته های خوب مثل پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، مهندسی برق و مکانیک و صنایع و حقوق و روانشناسی رو نمی تونی قبول بشی.
7. میگن که زمان تصحیح کردن امتحان اونقدر سخت می گیرن که هرچی بنویسی مطمین باش اونا بهت نمره کامل نمی دهند.
8. میگن که سوالات خارج از کتاب هم دارد و باید بلد باشی.
9. میگن که سوالات بر اساس دانش آموزان تهرانی طرح می شود و چون سطح اون ها خیلی خوبه پس امتحان نهایی خیلی سخت می شود.
10. میگن که هرسال چند سوال جدید و سخت و تست هوشی توی امتحان نهایی میگذارند تا کسی 20 نشود.
مطمین هستم بعد از این مطلب اگر خوب فکر کنید شما نیز لیستی می توانید از میگن ها را به این لیست اضافه کنید. لطفا امتحان نهایی را جلویتان بگذارید. این ها سوالات سال های قبل است. همان موقع هم از این میگن که ها برای این امتحانات نیز بوده است. آیا این سوالات عجیب و غریب و سخت و غیر قابل پاسخ دادن است؟