کلبه مشاوره رضا جدیدی مشاوره تلفنی و برنامه ریزی تحصیلی و کنکور

مشاوره تلفنی و برنامه ریزی تحصیلی و کنکور


اگر از دیدن تصویر مغز در یک سایت مشاوره تحصیلی تعجب می کنید باید دیدگاهتان را تغییر دهید.

راهنمای کلبه مشاوره

 کلبه مشاوره، رسالت خود را تعیین نموده است و تصمیم دارد سهم کوچکی جهت آشنایی با مغز برای کسب موفقیت تحصیلی و زندگی با کیفیت و خود تربیتی داشته باشد؛ از این روی مطالب آن نیز بر پایه دو نقشه یادگیری نگاشته و منتشر می گردد.
 نقشه اول، نقشه یادگیری روحی است که در آن به بررسی عملکرد مغز در حالت های مختلف انسانی پرداخته می شود. کلبه مشاوره، وظیفه خود می داند از آخرین مقالات و کتاب های علمی داخلی و خارجی برای تشریح عملکرد مغز بهره بگیرد و البته سعی می کند تا حد ممکن از اصطلاحات تخصصی دوری نماید زیرا آشنایی دانش آموزان و داوطلبان کنکور با مغز به زبان ساده و کاربردی، اثر بخش تر است.
نقشه دوم، نقشه یادگیری تحصیلی نام گذاری شده است که در آن با محوریت قرار دادن فعالیت های دانش آموزی به توضیح علمی ولی به زبان ساده در خصوص برنامه ریزی، مدیریت فکر و زمان، ترس های عملگرایی و سایر رفتارهای حرفه ای یک دانش آموز، به تولید محتوا می پردازد.

هرهفته شنبه ها ساعت 12:30 ظهر، یک مطلب در راستای یکی از این دو نقشه یادگیری در کلبه مشاوره منتشر می شود.
سیستم پرسش و پاسخ در انتهای هر مطلب وجود دارد که می توانید سوالات و دغدغه های خود را مطرح و پاسخ آن را دریافت کنید. لازم به توضیح است که برای پرسیدن سوالات خود نیازی به داشتن ایمیل یا آدرس وبلاگ و وبسایت نیست و می توانید این گزینه ها را خالی بگذارید.

 نقشه روحی کلبه مشاوره نقشه یادگیری تحصیلی کلبه مشاوره





تحلیل کامل ریاضی دهم رشته تجربی + پیش نیازهای هر فصل

اگر فکر می کنید درس ریاضی، یک درس ترکیبی نیست بایستی بگویم سخت در اشتباه هستید. یکی از ترکیبی ترین درس های کنکور، درس ریاضی است، به طوری که اگر مبحثی را یاد نگیرید در چندین مبحث دچار مشکل می شوید. همچنین اگر به دنبال درصد بالا در درس ریاضی هستید و می خواهید رتبه خوبی هم در کنکور بسازید لازم است تا از ریشه ای ترین فصل های ریاضی، آموزش و یادگیری خود را شروع کنید و مطمئن شوید در پایه های ریاضی مشکلی ندارید.
در این مطلب قرار است؛ ابتدا در خصوص فصل های ریاضی دهم نظام جدید صحبت کنم و سپس پیش نیازهای هر فصل را به طور جداگانه برایتان توضیح دهم.
فصل های ریاضی دهم نظام جدید، شامل چه مباحثی می شود و دانش آموزان نظام قدیم، این مباحث را در چه فصل هایی از کتاب های خود مطالعه کرده اند؟ ریاضی پایه دهم، دارای 7 فصل است که به ترتیب «مجموعه، الگو و دنباله»، «مثلثات»، «توان های گویا و عبارت های جبری»، «معادله ها و نامعادله ها»، «تابع»، «شمارش، بدون شمارش» و «احتمال» می شود. که در ادامه هر فصل را به صورت خط به خط و موشکافانه بررسی می کنیم.
فصل اول ریاضی دهم، با عنوان «مجموعه، الگو و دنباله» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان روند منطقی خیلی جالبی را برای این فصل تشریح کرده اند، آن ها در ابتدای همین فصل به دانش آموزان در مورد انواع اعداد موجود در ریاضی اطلاعات کاملی را داده اند؛ از کوچکترین مجموعه اعداد که مربوط به اعداد طبیعی است تا بزرگترین مجموعه که اعداد حقیقی هستند را در یک برگه و به صورت خلاصه کنکوری، در اختیار دانش آموزان قرار داده اند.
نویسندگان کتاب حتی روی چیدمان این مجموعه اعداد از کوچک به بزرگ دقت کرده اند و این نشان می دهد که کتاب ریاضی دهم، کار کارشناسی و حرفه ای انجام داده است و حتی روی جزئیات ریاضی حساس هستند. وقتی با مجموعه، اعداد آشنا شدید، نوبت به بازه های ریاضی می رسد. در این جا باید مهارت رسم بازه ها روی محور افقی اعداد را داشته باشید و بتوانید اعمال اجتماع و اشتراک روی بازه ها را مشخص کنید. 
یکی از شاهکارهای این کتاب را در جدول پایین صفحه 5 مشاهده می کنید، جایی که انواع نمایش های بازه را در یک جدول قرار داده است و این جدول برای کنکور بسیار لازم و حرفه ای است و یک دانش آموز باید بتواند با انواع نمایش ها آشنایی داشته باشد و این جدول یک خلاصه عالی برای این آموزش می باشد. 
مجموعه های متناهی و نامتناهی و روش تشخیص این دو مجموعه از هم و خاصیت های هر کدام به طور جداگانه، پله بعدی یادگیری این فصل است. اعمال روی مجموعه ها یعنی «مجموعه مرجع، اعضای یک مجموعه، زیر مجموعه، اشتراک، اجتماع، متمم» از مطالب آموزشی بخش بعدی فصل اول ریاضی دهم است.
حالا که رابطه بین اعداد را آموخته اید و همچنین یاد گرفتید که چطوری مجموعه ای از اعداد را روی بازه ها نشان دهید و روی آن ها اعمال ریاضی مثل اشتراک و اجتماع را کار کنید؛ نوبت به فرمول ریاضی و ارتباط منطقی بین اعداد فرا می رسد که به آن الگو و دنباله گفته می شود. 
در این بخش، الگوهای خطی و غیر خطی، دنباله ها و تصاعد حسابی (عددی) و هندسی را آموزش می بینید. یکی از ویژگی های کتاب دهم وجود مثال های فراوان برای آموزش و یادگیری مباحث ریاضی است. در این بخش نیز با مثال های متنوع، مبحث دنباله و تصاعد را خواهید آموخت اما به خوبی آگاه باشید که دنباله و تصاعد از جمله مباحثی است که طراحان کنکور می توانند تست های متنوعی از آن طراحی کنند.
به همین دلیل حتما حتما به تست های کنکور سال های گذشته روی این مبحث توجه کنید و همچنین بدانید که تمام تست های دنباله و تصاعد نظام قدیم کاملا قابل استفاده برای نظام جدید است. همچنین دقت کنید که بتوانید دنباله و تصاعد را از روی شکل بسازید. زیرا یکی از توانایی هایی که در کتاب دهم به آن توجه شده است، در مورد توانایی نوشتن جمله عمومی از روی شکل است. مثال های صفحات 17 تا 20 کتاب ریاضی دهم، برای ساختن الگوهاست ولی طراح کنکور می تواند از این الگوها برای ساختن تست های جدید تصاعد عددی و حسابی سود ببرد.
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل 1 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ اگر روی این فصل هایی که الان نام می برم مسلط باشید قطعا در یادگیری فصل اول ریاضی دهم خیلی راحت هستید. پیش نیازها به ترتیب «فصل دوم و فصل ششم ریاضی هفتم»، «فصل اول  و فصل دوم ریاضی پایه هشتم»، «فصل اول و فصل دوم ریاضی پایه نهم» می باشند که روی این مباحث، کار کنید و به تسلط برسید. 
فصل دوم ریاضی دهم، با عنوان «مثلثات» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان این فصل را با موضوع مثلث و تشابه مثلث ها شروع کرده اند که منطقی به نظر می رسد زیرا مثلثات به مثلث مرتبط است و حتما دانش آموز بایستی اطلاعاتی در خصوص مثلث داشته باشد. در ادامه، دانش آموز کنکوری یاد می گیرد که چطوری تعریف sin و cos و tan و cot را از روی مثلث قایم الزاویه تعریف کند و حتی متوجه ارتباط بین آن ها می شود.
گام بعدی که باید طی کنید، حفظ کردن مقادیر sin و cos و tan و cot برای زاویه های مختلف است که متاسفانه کتاب درسی خلاصه خوبی از جدول زاویه های مثلثاتی ارایه نداده است.
یکی از ویژگی های درخشان آموزش مثلثات در کتاب ریاضی دهم کار کردن با دایره مثلثاتی است. یکی از نیازهایی که دانش آموزان برای درس فیزیک هم به آن نیاز دارند به خصوص در فصل موج و حرکت دایره ای که در فیزیک پایه دوازدهم می خوانید، حتما باید کار با دایره مثلثاتی را بلد باشید.
در کتاب ریاضی دهم از صفحات 36 تا 39 را با تمام وجود یاد بگیرید که هم برای ریاضی مهم است و هم برای درس فیزیک بسیار اثر دارد. شاهکار بعدی این فصل مربوط به صفحات 39 تا 41 است که در مورد رابطه بین شیب خط و تانژانت زاویه صحبت می کند که بازهم از مباحث اساسی برای ریاضی و درس فیزیک است به خصوص برای حرکت در دو بعد بسیار لازم است که بتوانید از این مفاهیم استفاده کنید. 
در ادامه فصل هم روابط مثلثاتی را برای شما معرفی می کند که متاسفانه ناقص هستند و برای کنکور باید لیست کاملی از روابط مثلثاتی را بلد باشید تا بتوانید به موفقیت برسید. 
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل  2 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ برای تسلط کامل روی فصل دوم ریاضی دهم باید روی این مباحث مسلط باشید: «فصل سوم ریاضی هفتم»، «فصل ششم ریاضی هشتم»، و «فصل سوم ریاضی نهم». در این فصل ها در مورد مثلث ها و روابط بین آن ها اطلاعات کاملی بدست می آورید که در درک ترسیم های هندسی مثلثات اثر مثبت دارد.
فصل سوم ریاضی دهم، با عنوان «توان های گویا و عبارت های جبری» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان این فصل ریشه و توان و رادیکال و ساده کردن عبارت های رادیکالی شروع کرده اند. باید بگویم این فصل از زیر بنایی ترین فصل های ریاضی است و اگر روی این فصل که تقریبا یک فصل محاسباتی است دچار مشکل شوید آنگاه علاوه بر ریاضی در درس فیزیک و شیمی هم مشکل خواهید داشت.
کار کردن با توان ها، رادیکال ها و ساده کردن عبارت های توانی و رادیکالی از مباحث طعمه داری است که طراحان کنکور با آگاهی کامل از اشتباهاتی که کنکوری ها انجام می دهند سعی می کنند گزینه ها را طوری طراحی کنند که دانش آموزان روی این محاسبات دچار اشتباه شوند. 
در ادامه این فصل، مطالبی در مورد توان های گویا می خوانید که اصل و پایه درسی توابع گویا و لگاریتمی هستند برای همین علاوه بر اینکه در محاسبات از این توان های گویا استفاده می شود، از روی این مباحث برای توابع ریاضی هم استفاده می کنند. پس هم به صورت مستقیم و هم به صورت غیر مستقیم از این مبحث، سوال در کنکور خواهید دید.
اتحادها، عبارت های رادیکالی، ساده کردن این عبارت ها و تعیین علامت کردن این عبارت ها، از جمله مباحثی است که هم در ریاضی و هم در فیزیک به خصوص حرکت شناسی مورد نیاز است. این توانایی در وسط حل مسئله از تست های مختلف کنکور به کارتان خواهد آمد و باید بلد باشید که این اعمال ریاضی را انجام دهید برای همین، یک دانش آموز برای کنکور تجربی قطعا به تسلط کامل روی این فصل و جز به جز مباحث آن نیاز دارد.
برای این فصل حتما وقت ویژه ای بگذارید که اصل و پایه اکثر محاسبات ریاضی و فیزیک به قدرت و تسلط تان روی این مباحث بر می گردد از کتاب های کار و کتاب هایی که تمرین کاربردی برای ساده کردن اتحادها، عبارت های کسری و گویا دارند استفاده کنید.
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل  3 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ برای آنکه روی این فصل مهم  و حیاتی به تسلط برسید لازم است تا پیش نیازهای این فصل را از کتاب های قبلی ریاضی مطالعه کنید. پیش نیازهای این فصل به ترتیب «فصل اول و فصل هشتم ریاضی پایه هفتم»، «فصل هفت ریاضی هشتم» و «فصل چهار و فصل پنج ریاضی نهم» است.
از آنجا که ممکن است برخی از دانش آموزان روی محاسبات ریاضی، پایه ضعیفی داشته باشند لذا بدون اینکه خجالت بکشید لازم است تا برای کسب اطلاعات بیشتر این فصل ها را از کتاب های ابتدایی هم بلد باشید: «فصل دوم، فصل سوم، فصل ششم، فصل هفتم ریاضی ششم» و صفحات «10 تا 14»، «29»، «36 تا 42»، «44 تا 52»، «66 تا 74»، «75 تا 84» از کتاب ریاضی پنجم دبستان نیز به شما کمک خواهد کرد تا در محاسبات ریاضی مشکلات پایه ای خود را حل کنید.
فصل چهارم ریاضی دهم، با عنوان «معادله ها و نامعادله ها» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان این فصل را با معادله درجه 2 شروع می کنند. اگر نگاهی به تست های کنکور چند سال اخیر در درس ریاضی و فیزیک بیندازید متوجه می شوید کسی که روی معادله درجه 2 تسلط نداشته باشد تقریبا می توان گفت 25 تا 35 درصد کنکور در دو درس ریاضی و فیزیک را از دست می دهد.
این معادله هم به صورت مستقیم در کنکور ریاضی دارای سهمیه سوال است و هم به صورت غیر مستقیم در حل کردن بسیاری از معادلات ریاضی و حتی درس فیزیک نیاز است تا معادله درجه 2 را بشناسید و در نتیجه یکی از ریشه ای ترین مباحث ریاضی بعد از محاسبات، کار با معادلات درجه 2 می باشد.
متاسفانه اطلاعات مربوط به معادله درجه 2 در کتاب ریاضی دهم به صورت مختصر بیان شده است که نیاز به کتابی دارید که خواص کاملی از خواص و ویژگی های معادله درجه 2 را برایتان قرار داده باشد تا در روند یادگیری تان تاثیر مثبت بگذارد. روند مولفان کتاب ریاضی دهم به این صورت است که دانش آموز با معادله درجه 2 آشنا شود، آن را بتواند تجزیه کند، ریشه های معادله درجه 2 را پیدا کند.
سپس در مورد انواع حالت های «دو ریشه مختلف داشتن، یک ریشه مضاعف داشتن و ریشه حقیقی نداشتن» بحث کند، سپس بتواند معادله درجه 2 را رسم کرده و نقطه و خط تقارن و راس سهمی آن را پیدا کند، سپس بتواند یک معادله درجه 2 را تعیین علامت کند. مولفان برای آموزش تعیین علامت ابتدا به سراغ معادله خط و درجه اول آمده اند و تعیین علامت را از این معادله شروع کرده اند تا در مرحله بعدی به آموزش تعیین علامت معادله درجه 2 بپردازند.
مولفان این کتاب بدون هیچ توضیح خاصی به سراغ تعیین علامت عبارت های گویا می روند که توضیحات کتاب درسی برای این قسمت واقعا کافی نیست و می توان گفت یکی از نقاط ضعف این مبحث، تعداد کم مسایل حل شده کتاب درسی همراه با توضیحات ناچیز آن است. حتما برای تسلط روی این قسمت ها باید تعداد زیادی سوال تشریحی حل کنید. 
در قسمت بعدی این فصل، توضیحاتی بسیار خوب و کامل در مورد نامعادلات و خواص آن ها و روش حل نامعادلات داده شده است که قطعا در کنکور دارای سوال غیر مستقیم است به طوری که در وسط حل یک تست نیاز است تا یک نامعادله حل کنید پس آموختن آن، روش تعیین علامت و یافتن صفرهای یک نامعادله بسیار برای کنکور مهم است.
قسمت آخر این فصل ازکتاب ریاضی دهم، به توضیح معادلات و نامعادلات قدر مطلقی می پردازد که متاسفانه توضیحات کافی نیست و با توجه به اهمیتی که قدر مطلق در مباحث مختلف ریاضی (تابع، حد و پیوستگی، مشتق، کاربرد مشتق) دارد حتما باید وقت بسیار زیادی برای یادگیری قدرمطلق و خواص آن بگذارید و تعداد زیادی از تمرین های قدر مطلق را حل کنید. 
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل 4 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ این فصل از ریاضی دهم، بعد از فصل سوم، مهم ترین فصلی است که در ریاضی خواهید خواند زیرا اکثر مسایل موجود در درس ریاضی و فیزیک به آگاهی روی معادله درجه 2، انواع عبارت های گویا، معادلات کسری و قدر مطلق است پس حتما باید آگاهی و تسلط کاملی روی این فصل داشته باشید.
پیش نیازهای این فصل شامل این موارد است: «فصل چهارم ریاضی پایه هفتم»، «فصل چهارم ریاضی پایه هشتم» و «فصل پنجم و فصل هفتم ریاضی پایه نهم» می باشد.
فصل پنجم ریاضی دهم، با عنوان «تابع» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ می توان گفت که مقدمات ریاضی تمام شده است و از این فصل به بعد، ریاضی وارد مرحله تازه ای می شود. تابع یکی از مباحثی است که پایه و اساس فصل های «حد و پیوستگی، مشتق و کاربرد مشتق» است و اصولا بدون دانستن اطلاعات کافی در مورد توابع نمی توان به روی این فصل ها به تسلط رسید.
مولفان این فصل از ریاضی دهم را با انواع شیوه های نمایش یعنی «نمایش پیکانی، نمایش زوج مرتبی و نمایش مختصاتی روی محورهای مختصات» شروع می کنند که یکی از ابزارهای لازم برای صحبت در مورد خواص تابع همین رسم تابع است. تشخیص تابع بودن یا نبودن را در هر یک از این نمایش ها به خوبی یاد بگیرید. به طور مثال بدانید وقتی که در نمایش زوج مرتب، مولفه های اول برابر باشند باید مولفه های دوم هم برابر باشند تا آن مجموعه زوج های مرتب، نمایشی از یک تابع باشد.
روند این فصل با آموزش مفهوم دامنه و برد شروع می شود و سعی کنید لیستی کامل از دامنه و برد توابع مختلف را از روی کتاب های کمک آموزشی تهیه کنید تا بتوانید روی این مباحث مسلط شوید چون توضیحات کتاب اصلا کافی نیست. 
قسمت بعدی این فصل از ریاضی دهم به توضیح در مورد انواع توابع می پردازد و  تابع درجه 2، تابع قدر مطلق و تابع چند ضابطه ای را معرفی می کند، شکل هایش را رسم می کند و در تمرین های مختلف از شما می خواهد این توابع را رسم کنید. توصیه می کنم تمرین های صفحه 115 تا 117 کتاب ریاضی دهم را با جدیت خاصی حل کنید و تمام شکل ها را رسم کنید.
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل 5 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ این فصل را اگر بخواهید مسلط شوید تقریبا پیش نیازی از کتاب های سال قبل به صورت مستقیم ندارد اما باید بدانید که تسلط روی عبارت های گویا و کسری و همچنین معادلات، تاثیری زیادی روی یادگیری تابع دارد. 
برای همین، فصل هایی که پیش نیاز فصل 4 ریاضی دهم بوده اند را می توانید به عنوان پیش نیازهای فصل 5 ریاضی دهم در نظر بگیرید. همچنین برخی از توابع به صورت  مثلثاتی هستند پس تسلط روی فصل 2 ریاضی دهم و همچنین پی نیازهای این فصل نیز تاثیر زیادی در تست های تابع در کنکور دارد.
فصل شش ریاضی دهم، با عنوان «شمارش، بدون شمارش» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان این مبحث را با اصل جمع و اصل ضرب شروع کرده اند. در اهمیت دو اصل همین قدر بگویم که کار با این دو اصل را بلد نباشید درصد زیادی از تست های احتمال را هم نمی توانید درست پاسخ دهید و از آنجا که ژنتیک نیز به تسلط روی احتمال وابسته است پس با صبر و حوصله، وقت زیادی را برای یادگیری اصل ضرب و اصل جمع بگذارید.
به مثال های کتاب قانع نشوید و حتما از طریق تمرین های کاربردی فراوان به تمرین این دو اصل بپردازید تا بتوانید پایه و اساس، احتمال را به خوبی بیاموزید. در ادامه این فصل، مبحث، جایگشت و ترکیب به طور مفصل توضیح داده می شود. به این جمله توجه کنید: «مهم ترین مطلب در مورد جایگشت و ترکیب این است که بتوانید تشخیص دهید در چه سوالی از جایگشت و در چه سوالی از ترکیب باید استفاده کرد.»
اگر همین جمله را درک کنید دیگر هیچ مشکلی در جایگشت و ترکیب نخواهید داشت چون دو فرمول ساده ریاضی هستند و تنها هنرتان در تشخیص زمان استفاده از هر یک از آن ها می باشد و اگر می خواهید به این مهارت برسید باید تعداد زیادی مسئله حل کرده باشید تا کاملا مسلط شوید.
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل 6 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ پیش نیازهای این فصل را می توان به این صورت معرفی کرد: «فصل ششم از ریاضی پایه هفتم» و «درس چهارم فصل هشتم ریاضی پایه هشتم» است. اما یادتان باشد روی این فصل فقط با حل تعداد زیادی سوال تشریحی و تست مسلط می شوید و اینطور نیست که خواندن و حفظ کردن فرمول به شما کمک کند زیرا هنر تشخیص روش حل مسئله مهم تر از فرمول است.
فصل هفت ریاضی دهم، با عنوان «احتمال» شامل چه مباحثی است و مولفان کتاب دهم، برای این فصل، چه چیدمانی را برای یادگیری انتخاب کرده اند؟ مولفان درس احتمال را با معرفی پیشامد، پیشامد تصادفی و اعمال اجتماع، اشتراک، تفاضل و متمم روی پیشامدها شروع می کنند. در این بخش شناخت پیشامد مستقل و پیشامد سازگار و جدا کردن این دو پیشامد از هم خیلی مهم است و از این نکته در کنکور بارها سوال مطرح شده است.
ادامه فصل، با تعریف احتمال شروع می شود و سپس چند مسئله احتمالی معرفی می شود اما یک نکته مهم در مورد احتمال، این است که شما باید روی تیپ بندی های احتمال مسلط شوید و حتما از کتابی در این بخش استفاده کنید که تیپ بندی های شسته رفته خوبی برای احتمال ارایه داده باشد. اگر در تیپ بندی های احتمال به خوبی مسلط نشوید تقریبا در حل تست ها و سوالات احتمال سرگشته خواهید شد.
در واقع تست های احتمال راحت ترین تست های کنکور خواهند اگر و فقط اگر بتوانید تیپ بندی آن را تشخیص دهید و کار را یک سره کنید. کتاب درسی در تیپ بندی احتمال خیلی ضعیف عمل کرده است و حتما از کتاب کمک درسی مناسبی برای این بخش استفاده کنید. در ادامه این فصل، مباحث از احتمال دور می شود و به سراغ آمار می روند.
در آمار با توضیحی در مورد مفاهیم حفظی مثل جامعه یا جمعیت، اندازه جامعه، نمونه شروع می شود و سپس روی متغییر تصادفی و انواع آن و روش تشخیص هر کدام، مباحث متنوعی را بیان می کند که این تعاریف در برخی از کنکورهای سال های گذشته یک تست تعریفی آسان داشته است پس این تعاریف را حفظ باشید. 
پیش نیازهایی که قبل از خواندن فصل 7 ریاضی پایه دهم به آن نیاز دارید چیست؟ پیش نیازهای این فصل بسیار متنوع هستند. شرح این پیش نیازها به این صورت است: «فصل نهم از ریاضی پایه هفتم»، «فصل هشتم از ریاضی پایه هشتم». علاوه بر این بایستی روی مجموعه ها هم مسلط باشید تا بتوانید تیپ های احتمالی را به خوبی هم ارز کنید برای همین، «فصل اول ریاضی نهم» و «صفحه 1 تا 13 ریاضی دهم» نیز از جمله پیش نیازهای این فصل محسوب می شود.


مقایسه دکتری پیوسته بیوتکنولوژی با رشته پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی

در این مطلب به معرفی رشته دکتری پیوسته بیوتکنولوژی می پردازم و سپس این رشته را در سطوح مختلف با رشته پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی مقایسه می کنم. امیدوارم این تحلیل دقیق، باعث انتخاب هوشیارانه این رشته توسط رتبه های زیر 500 کنکور سراسری شود.
- رشته بیوتکنولوژی یعنی چه؟ طبق آیین نامه و معرفی ارایه شده توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران، از این رشته چنین می گوید: «بیوتکنولوژی استفاده همزمان از دانش علوم پایه و فنی ، در جهت بهره مندی از توانمندی های نظام های زیستی برای تولید محصولات و فرآورده های متنوع دارویی، کشاورزی، مواد غذایی و استفاده از قابلیت های آن ها به عنوان ابزارهای تشخیص در جهت اتخاذ راهکارهای نوین درمان در پزشکی می باشد. بیوتکنولوژی را می توان به درختی شبیه کرد که ریشه های تناور آن را علومی مانند زیست شناسی مولکولی، ژنتیک، شیمی، مهندسی شیمی، میکروبیولوژی، بیوشیمی، ایمونولوژی، مهندسی بیوشیمی، داروسازی و بیوانفورماتیک تشکیل می دهند.»
تحلیل: بیوتکنولوژی، رشته ای بین رشته های دیگر است و در این رشته، قرار است از دستاوردهای فنی سایر رشته ها، برای تولید و بهره وری از علم استفاده نمود. البته این مسیر، زمانی محقق می شود که امکانات و تجهیزات آزمایشگاهی وسیع در اختیار محققان این رشته قرار بگیرد و عموما، دستاوردها زمانی ارزشمند هستند که به مرحله بالینی یا استفاده عمومی و تخصصی در صنعت و پزشکی وارد شوند.
اما تجربه در سایر رشته های علوم پایه، نشان داده است که محققان، در بهترین حالت، تحقیقات خود را در کتابخانه ها به فراموشی خواهند سپرد، بنابراین باید هوشمندانه وارد این رشته شوید و بدانید که این رشته به هر صورت یک زیر مجموعه از رشته های علوم پایه با دید تحقیقاتی حساب می شود و یک محقق هرگز از نظر درآمدی و جایگاه اجتماعی به سطح پزشکان، دندانپزشکان و داروسازان نمی رسد. 
در ضمن علاقه به تحقیقات می تواند در این سه رشته معروف تامین شود و روکیرد تحقیقاتی در رشته ای مثل پزشکی بسیار بالینی تر و کاربردی تر است و هم اکنون نیز، پزشکان ایرانی، بارها روش های جراحی جدید را به دنیا عرضه کرده اند و از این جهت نامی ماندگار در حوزه بالینی و درمانی برای خود ثبت نموده اند. 
پس به این نتیجه می رسیم که در تعریف بیوتکنولوژی با رشته ای روبه رو هستیم که مانند سایر رشته های علوم پایه مثل زیست شناسی، ایمنی شناسی، شیمی و... نقش پژوهشی و دانشگاهی پر رنگی دارد. کار در رشته های علوم پایه، سخت و وابسته به دانشگاه و مراکز تحقیقاتی است پس خیلی باید با احتیاط و آینده نگری قدم در رشته بیوتکنولوژی بگذارید.
- در رشته بیوتکنولوژی  چه کاری انجام می دهند و افرادی که این رشته را می خوانند، قرار است چه تخصصی بدست آورند؟ بر اساس آیین نامه منتشر شده این رشته توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران، اهداف زیر برای متخصصین تربیت شده ی این رشته در نظر گرفته شده است:
الف: تربیت نیروی انسانی پژوهشگر، متخصص ، مبتکر و خلاق در زمینه های مختلف بیوتکنولوژی متناسب با نیازهای پژوهشی و تولیدی کشور در راستای تولید ارزش افزوده و بی نیاز سازی کشور از واردات کالاهای حوزه بیوتکنولوژی که همه ساله هزینه گزافی به کشور تحمیل می کند. 
ب: تربیت نیروی انسانی متخصص برای تدریس دروس حوزه بیوتکنولوژی و رفع کمبود نیروی انسانی متخصص در این زمینه 
ج: تربیت پژوهشگر برجسته و آشنا با تمامی ابعاد پژوهش و آموزش در این حوزه و پیشرفتهای روز دنیا جهت دستیابی به فناوریهای نوین زیستی 
د: تربیت نیروی انسانی و آگاه به پیشرفتهای روز متخصص برای خدمت در سطوح مدیریت و سیاستگزاری در بخش دولتی و غیر دولتی در حوزه بیوتکنولوژی
تحلیل: برای تحلیل هدف گذاری رشته بیوتکنولوژی، به موارد زیر اشاره می کنم:
اولا؛ طبق همین اهداف می شود فهمید که این رشته فقط حوزه تحقیقاتی و دانشگاهی دارد و از آنجا که وسایل و تجهیزات آزمایشگاهی بسیار گران هستند، پس تمام متخصصان این رشته وابسته به محیط های دانشگاهی یا آزمایشگاه های تحقیقاتی بزرگ کشور خواهند شد و اینطور نیست که کسی با مدرک دکتری بیوتکنولوژی بتواند به صورت شخصی، فعالیتی بزند زیرا نیاز به سرمایه گذاری بسیار سنگین دارد.
 دوما؛ خود اساس نامه ی رشته، بیشتر تمرکزش را روی تربیت مدرس و پژوهشگر قرار داده است و از آنجا که در کل دنیا درآمد پژوهشگران و مدرسان کمتر از پزشکان و دندانپزشکان و داروسازان است لذا، افرادی که قصد انتخاب این رشته را دارند بایستی بدانند که از نظر درآمدی قطعا فاصله بسیار زیادی با ساده ترین پزشکان، دندانپزشکان و داروسازان دارند. 
سوما؛ فرق این هدف گذاری در رشته بیوتکنولوژی با فرق هدف گذاری در رشته های بسیار ساده تر از نظر قبولی مثل زیست شناسی چیست؟ آیین نامه این رشته را در زیر مطالعه کنید تا متوجه شباهت هدف گذاری در رشته بیوتکنولوژی با هدف گذاری که سال ها پیش در رشته های معمولی و علوم پایه مثل زیست شناسی بوده است شوید. 
الف: رفع نیازهای آموزشی و پژوهی موسسات آموزش عالی کشور 
ب: ارائه خدمات تخصصی به عنوان کارشناسان در وزارتخانه ها، سازمان ها و موسسات پژوهشی، مراکز ذخایر ژنتیکی کشور، ، صنایع غذایی و داروئی، موسسات مرتبط با زیست فناوری 
ج: ارائه خدمات تخصصی به عنوان کارشناس در آزمایشگاه های تشخیص طبی و ژنتیک 
د: مشاوره های تخصصی در صنایع ایجاد اشتغال از طریق تاسیس شرکت های دانش بنیان در زمینه رشته زیست شناسی سلولی و مولکولی.
 در این اساس نامه هم به ضرورت پژوهشی و کارهای اداری و تدریس اشاره شده است پس قرار است رشته بیوتکنولوژی به آن همه شرایط سخت برای ورود، چه چیزی بیشتر از تولید مقاله و پژوهش و چاپ در ژورنال های بین المللی داشته باشد؛ حال آنکه شخص با همان رتبه می تواند پزشک، دندانپزشک یا داروساز باشد و چندین برابر درآمد یک محقق را دارا باشد و در ضمن کار تحقیقاتی هم کند.
در نتیجه این رشته در هدف گذاری، رویکرد علوم پایه دارد پس نمی تواند از نظر درآمدی، به دانش آموزان نوید درآمدی بالا را بدهد تا دانش آموزان، با امید شغل مناسب این رشته را انتخاب نمایند.
- نقش و توانایی فارغ التحصیلان رشته بیوتکنولوژی: طبق آیین نامه این رشته که توسط دانشگاه علوم پزشکی تهران، ابلاغ شده است، کسانی که در این رشته فارغ التحصیل می شوند، توانایی های زیر را کسب می نمایند:
1. طراحی و تولید داروها، واکسن ها، سرم ها و آنتی بادی ها با اهداف درمانی 
2. طراحی واحدهای تولید آنزیم و پروتئین هایی که در مقیاس صنعتی در پزشکی، محیط زیست، کشاورزی، صنایع غذایی کاربرد دارند. 
3. طراحی و بهینه سازی فرایندهای تولید داروهای نو ترکیب 
4. طراحی و توسعه بافت و اندامک ها برای استفاده بیماران
 5. توسعه روش های بیوانفورماتیک جهت مطالعه و یافتن قواعد حاکم بر سیستم های زیستی 
6. توسعه روش های درمانی مبتنی بر بیوتکنولوژی برای استفاده در مورد سیستم های عصبی بیماران دارای ضایعات
7. توسعه روش های درمانی بر پایه سلول های بنیادی (همچون درمان دیابت، سکته قلبی، سرطان) 
8. توسعه روش های بیوتکنولوژی جهت درمان ناباروری
 9. تشخیص و ارائه روش های نوین، سریع و با کارایی بالا برای استفاده در درمان بیماری های صعب العلاج
 10. دستکاری مخمرها و سایرتک سلولی ها برای تولید فراورده های زیستی با راندمان بالاتر
11. اصلاح نباتات مقاوم به بیماری ها و آفات گیاهی به روش های نوین و کارای بیوتکنولوژی با صرف هزینه کمتر و کارایی بالاتر 
12. ایجاد گیاهان تراریخته و محصولات مهندسی شده با اهداف مصرف خوراکی و یا درمانی
 13. تصفیه پساب، خاك و هوای آلوده با روش های نوین بیوتکنولوژی و حذف آلاینده ها از محیط زیست
 14. رفع آلودگی و حذف آلاینده های دریا و پاکسازی محیط دریا از آلاینده ها 
15 . به کارگیری روشهای نوین بیوتکنولوژی برای استحصال مواد از منابع معدنی
تحلیل: برخی از این توانایی ها که در لیست بالا ذکر شده است خیلی خاص و لذت بخش به نظر می رسد و برخی دیگر دید مناسبی در ذهن مخاطب ایجاد نمی کند. اما قرار است به صورت دقیق و علمی بررسی کنیم که هر کدام از این 15 مورد توانایی به چه معناست و اگر کسی قرار است در این زمینه ها، کار تخصصی کند، آیا بهتر نیست از رشته های تخصصی ایجاد شده برای هر کدام استفاده کند؟ 
موارد 1 و 2 را در ایران، دانشگاه تخصصی واکسن سازی رازی و موسسات دیگری با چندین شعبه در سراسر کشور انجام می دهند. دانشگاهی به طور تخصصی روی ساخت واکسن و سرم فعالیت می کند و اعضای هیئت علمی این دانشگاه و مرکز تحقیقاتی با ارتباط قوی با بخش صنعت اتفاقا فرصت بهتری برای شغل را فراهم کرده اند. افرادی که تخصصی های مختلف مثل میکروبیولوژی، دامپزشکی، ویروس شناسی، زیست شناسی و حتی شیمی هستند می توانند به راحتی در این حوزه فعالیت کنند، پس رشته بیوتکنولوژی، نمی تواند در مورد 1 و 2، موضوع جدیدی باشد.
 در مورد 3، رشته داروسازی، خیلی تخصصی مشغول فعالیت هستند، افرادی که از ابتدای ورود به دانشگاه حوزه تخصصی شان، ساخت دارو است و قطعا با زمینه تحقیقاتی و امکاناتی که دانشگاه محل قبولی شان از نظر آزمایشگاهی دارند خیلی راحت می توانند در این امر فعالیت کنند، در نتیجه در این حوزه نیز، یک متخصص بیوتکنولوژی ره آورد تازه ای ندارد. 
مورد 5، که حوزه فعالیت رشته ریاضی زیستی است که متخصصین این رشته بسیار تخصصی تر و حرفه ای تر با استفاده از مدل سازی و قوانین ریاضی به تشریح نظام های زیستی می پردازند. اتفاقا این افراد، در این حوزه موفق تر هستند زیرا پایه تحصیلی شان در دانشگاه در رشته ریاضی است و با تسلطی که روی این حوزه دارند به راحتی به امر مدل سازی ریاضی مشغول هستند و در نتیجه در این توانمندی، خیلی بهتر از متخصصین بیوتکنولوژی عمل می کنند. 
موارد 6، 7، 8 و 9 نیز زمینه تحقیقاتی رشته های علوم پایه پزشکی و حتی خود رشته پزشکی می باشد. این زمینه های تحقیقاتی از سال ها قبل تر نیز به صورت کاملا حرفه ای و تخصصی، توسط متخصصان و دانشجویان این رشته در حال انجام است و آن ها به دلیل اینکه رشته شان روی همین موارد است به خوبی روی این حوزه مسلط هستند و خیلی بهتر از کسی که می خواهد به صورت بین رشته ای وارد این حوزه شود، در این زمینه ها دست به پژوهش می زنند. 
مورد 10، نیز حوزه کاری زیست شناسی و شیمی در دانشگاه است. دانشجویان و فارغ التحصیلان این دو رشته به دلیل تسلط بالایی که از ابتدا روی مولکول ها و آنزیم های زیستی دارند به خوبی می توانند در این زمینه دست به تحقیق و پژوهش بزنند و در نتیجه، این مورد نیز، یک مسیر نوین برای رشته بیوتکنولوژی نیست. 
مورد 11 و 12 را نیز در رشته های کشاورزی و گرایش های آن، هم اکنون نیز در دانشگاه ها مورد تحقیق و پژوهش قرار می گیرد و دستاوردهای متنوعی نیز در این حوزه ارایه شده است. در نتیجه یک فرد با مدرک بیوتکنولوژی قطعا در مقابل کسی که عمر خودش را روی محصولات کشاورزی سپری کرده است و این رشته از ابتدا تا دکتری تحصیل کرده است، اطلاعات کمتری دارد و در نتیجه کار روی این حوزه نیز، برازنده متخصص کشاورزی است.
 موارد 13، 14 و 15 نیز می تواند بین رشته زیست شناسی و شیمی مشترک باشد و افراد متخصص این دو حوزه با تسلطی که روی فراورده های زیستی شیمیایی دارند، در این حوزه می توانند وارد تحقیقات شوند و حرف های بیشتری نیز برای گفتن دارند. 
تنها موردی که برای یک متخصص بیوتکنولوژی تازگی دارد؛ فقط مورد 4 است که باید دید ایا ابزارها، تخصصی و تجیهزات اجازه باروری و تحقق مورد 4 را می دهد یا این نیز فقط در حد یک آرزو است. 
رشته بیوتکنولوژی با سر و صدای زیادی که دارد اما متاسفانه در افق های خودش، چیزی فراتر از کارهای پژوهشی آن هم در حوزه های که متخصصین آن رشته ها حضور دارند، نیست. البته می پذیریم که بیوتکنولوژی می تواند یک رابط بین رشته ای باشد، می تواند در این حوزه ها تحقیق کند و می تواند گستره دانشی داشته باشد اما نمی پذیریم که بیوتکنولوژی رشته ای با ارمان های بزرگتر از رشته های پزشکی، دندان و دارو است و می توان گفت، فقط یک رشته علوم پایه است که فاصله بسیار زیادی هم از نظر درآمد، هم از نظر جایگاه اجتماعی و هم از نظر دیده شدن نسبت به سه رشته مطرح تجربی دارد.
-فرصت های شغلی و نحوه استخدام یک متخصص بیوتکنولوژی چیست؟ دانشگاه تهران برای آینده شغلی رشته بیوتکنولوژی چنین می گوید:
یک دانش آموخته رشته بیوتکنولوژی می تواند در مراکز دولتی و خصوصی همچون دانشگاه ها و پژوهشگاه ها و شرکتهای تولیدی و تحقیقاتی تحت عنوان هیئت علمی و یا پژوهشگر ارشد و یا مدیر بخش تحقیق و توسعه مشغول به کار شود. در حال حاضر مراکز علمی و تحقیقاتی متنوعی در ایران در زمینه بیوتکنولوژی فعالیت داشته و از این رو جهت حفظ و گسترش کیفیت و سطح علمی خود نیازمند متخصصان جوان، کارامد و پرانرژی دانش آموخته این رشته می باشند. در این میان می توان به مراکز ذیل اشاره کرد: 
دانشگاه ها، انستیتو پاستور، موسسه واکسن و سرم سازی رازی، پژوهشگاه رویان، پژوهشگاه ابن سینا، سازمان پژوهش های علمی وصنعتی، مرکز ملی تحقیقات مهندسی ژنتیک و تکنولوژی زیستی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال وبذر، پژوهشکده بیوتکنولوژی کشاورزی.
اشتغال در شرکت های داروسازی: سیناژن و آریوژن  بزرگترین شرکت های خصوصی بیوتکنولوژی در ایران می باشند که تا کنون تعدادی داروی نوترکیب را به تولید رسانده و وارد بازار مصرف در ایران و اروپا نموده اند. همچنین تاسیس و راه اندازی شرکت های دانش بنیان بیوتکنولوژی: با توجه به رشد روز افزون مصرف فراورده های بیوتکنولوژی، آینده درخشانی برای فعالیت شرکت های دانش بنیان بیوتکنولوژی وجود دارد.
تحلیل: این فرصت های شغلی، دقیقا در آیین نامه رشته زیست شناسی هم ذکر شده است. شما با داروسازی هم این شرایط کاری را دارید یا رشته ای مثل شیمی، ژنتیک و سایر رشته های علوم پایه نیز، همین شرایط کاری را برای شما فراهم می کند. بنابراین حوزه های کاری مشخص شده برای این رشته، منحصر به فرد نیست و قطعا شما برای بدست آوردن بسیاری از این شغل ها بایستی با جمعیتی که بسیار تخصصی تر روی موضوع شما کار کرده اند رقابت کنید.
برای همین، در فرصت های معرفی شده، درآمد و حقوق بالا و همچنین جایگاه اجتماعی متناسب با زحمتی که بر اساس رتبه کنکورتان کشیده اید را دریافت نخواهید نمود.
- شرایط ورود به این رشته چیست؟ طبق پیوست دفترچه انتخاب رشته کنکور سراسری سال 1397 که آخرین دفترچه منتشر شده تا زمان انتشار این مطلب می باشد؛ پذیرش در رشته دكتری پیوسته بیوتكنولوژی بصورت متمركز و با شرایط خاص و منحصراً از بین داطلبان گروه های آزمایشی علوم ریاضی و فنی و علوم تجربی بشرح ذیل صورت می پذیرد:
1) كسب حداقل نمره علمی 10500 (ده هزار و پانصد) در آزمون سراسری، به عنوان شرط ورود به مصاحبه. 
2) موفقیت در مصاحبه
خب شاید بپرسید که حداقل نمره 10500 (ده هزار و پانصد) در آزمون سراسری یعنی رتبه چند باید باشیم؟ طبق درصدها و قبولی های سال های گذشته برای رشته تجربی و ریاضی می توان طبق جدول زیر به صورت حدودی رتبه های لازم برای هر زیر گروه را مشخص کرد تا نمره و تراز کل آزمون تان بالای 10500 شود.
 نام منطقهرشته تجربی  رشته ریاضی 
منطقه 1  رتبه های زیر 479 رتبه های زیر  50 
منطقه 2 رتبه های زیر 580 رتبه های زیر  90 
منطقه 3 رتبه های زیر  295رتبه های زیر 70  
در مورد مصاحبه هم سوالات مختلف مورد بررسی قرار می گیرد ولی خب مسلما سوابق تحصیلی خوب، داشتن مدال المپیاد و یا تسلط روی زبان انگلیسی، قطعا روی مصاحبه کنندگان اثر مثبتی دارد و شما را قطعا مورد پذیرش قرار می دهند. پس سوالات در روز مصاحبه دکتری بیوتکنولوژی به موارد زیر ختم می شود:
1. علاقه شما به رشته بیوتکنولوژی چطوری شکل گرفته است؟ اصلا چرا این رشته را دوست دارید؟
2. درس های این رشته را می شناسید؟ 
3. میزان آشنایی تان از این رشته در چه حد است؟ آیا تحقیقات و مقالاتی را در این زمینه خوانده اید؟
4. آیا مدرک زبان دارید یا تسلط روی خواندن متون انگلیسی دارید؟
5. توانایی سرچ در اینترنت و یافتن مقالات علمی را دارید؟ ایا سایت های علمی برای دانلود آخرین پژوهش ها و مقالات را می شناسید؟
6. به درآمد و منبع هزینه تحصیل فکر کرده اید؟ چون این رشته تا مقطع دکتری پیوسته است و چون رویکرد پژوهشی و مطالعاتی دارد لذا نیاز به وقت و انرژی بالایی دارد، آیا منبع درامدی و تحصیلی مشخصی برای این سال های تحصیل مد نظرتان هست؟
7. آیا زبان برنامه نویسی کامیپوتر مثل C یا ++C یا سایر زبان ها را بلد هستید؟
8. سابقه اختراع و شرکت در جشنواره های خوارزمی و کسب مقام دارید؟
9. سابقه شرکت در المپیادهای زیست و شیمی و یا ریاضی و فیزیک را دارید؟ ایا مقامی در این مسابقات کسب کرده اید؟
این نه مورد از اساسی ترین سوالاتی است که اگر پاسخ مناسب به آن را داشته باشید و یا مهارت هایی در این زمینه داشته باشید قطعا در روز مصاحبه با کسب نمره بالا، وارد رشته بیوتکنولوژی می شوید.
تحلیل: قطعا این سوال مهم در ذهن تان شکل گرفته است که چطور برای این رشته که فقط زمینه پژوهشی و تدریس در دانشگاه را داراست و در مقایسه با پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی در حال حاضر درآمد بسیار بسیار پایین تری دارد ولی اینقدر شرایط ورود سختی دارد و چه دلیلی دارد که شخص رشته های تاپی مثل پزشکی و دندان و دارو را رها کرده و به یک رشته تحقیقاتی بیاید، آن هم با در آمد و جایگاه اجتماعی پایین تر؟ 
اجازه می خواهم به این سوال از دید کسانی که این رشته را انتخاب کرده اند پاسخ دهم و از بین صحبت های آنان، بخش های مهمی را خواهم آورد تا متوجه شوید این افراد با چه نیتی وارد این رشته می شوند: 
1- مصاحبه آروند اصغری، دانشجوی دکتری رشته‌ی بیوتکنولوژی، رتبه‌ی 6 منطقه‌ی 2 و رتبه‌‌ی 21 کشور در سال 89: دلیل این‌که رشته‌ی بیوتکنولوژی را انتخاب کردم علاقه به هر دو درس ریاضی و زیست و تمایل به ادامه‌ی تحصیل در رشته‌ای مرتبط با هر دوی این موارد بود که در عین حال امکان تحقیقات را برای من فراهم ‌کند و رشته‌ای جدید باشد تا بتواند کنجکاوی‌ها و علایق من به کنکاش و تحقیق را ارضا کند. 
اگر کسی علاقه‌ی زیادی به تحقیق و موضوعات جدید دارد و در عین حال به همه‌ی درس‌های زیستی و ریاضیاتی علاقه‌مند است بی‌شک بیوتکنولوژی گزینه‌ی خیلی خوبی به حساب می‌آید. بیوتکنولوژی یکی از رشته‌های علوم پایه محسوب می‌شود و بیش‌تر مبتنی بر علم و دانش است و البته برخلاف دیگر رشته‌های علوم پایه تلاش می‌کند تا از دانش و علم به‌دست‌آمده در صنعت استفاده و درآمد‌زایی کند.
رشته‌ی بیوتکنولوژی با مشکلاتی روبه‌روست که در مورد رشته‌های دیگر این‌طور نیست. گرچه در حال حاضر شرایط بسیار بهتر شده است ولی دانش‌آموزانی که می‌خواهند بیوتکنولوژی را انتخاب کنند باید در نظر داشته باشند که همه چیز به خوبی رشته‌‌های دیگر نیست و به دلیل نوپا بودن این رشته امکان وجود برخی مشکلات نیز وجود دارد. 
2- آزاده حدادیان‌پور، دانشجوی رشته‌ی دکترای پیوسته بیوتکنولوژی دانشگاه تهران، رتبه‌ی 32 منطقه‌ و 56 کشوری سال 1390: من این رشته را به دلایل زیر انتخاب کردم: 
الف- این رشته ترکیبی از همه چیز است؛ یعنی هم درس‌های ریاضی و هم تجربی. 
ب- در سطح جهانی کاملاً شناخته شده است و امکان تحصیل و کار در خارج کشور در این رشته وجود دارد.
پ - رشته‌ای پژوهش‌محور است و برای افرادی که روحیه‌ی پژوهشی و خلاقیت دارند مناسب است. 
ت - علاقه‌ای به سایر رشته‌های دانشگاهی رشته‌ی تجربی مثل پزشکی و دندان‌پزشکی نداشتم. 
ث - رشته‌ی زودبازده‌تری هست. در این رشته بعد از 8 سال مدرک دکترای تخصصی (PhD) خود را دریافت می‌کنید اما در رشته‌ی پزشکی یا دندان‌پزشکی 6 الی 7 سال فقط دکترای عمومی طول می‌کشد؛ علاوه بر آن معلوم نیست چند سال باید منتظر قبولی در تخصص باشید. - این رشته تعهد خدمت ندارد. 
ج- سالیانه به طور میانگین فقط 10 نفر می‌پذیرد به همین دلیل فرصت‌های شغلی این رشته هنوز خالی هستند و نیاز به نیروی متخصص دارند. اگر کسی می‌خواهد این رشته را انتخاب کند باید همه‌ی جوانب آن را بسنجد. وقتی وارد این رشته شد با اراده ادامه دهد و به حرف بقیه توجه نکند.
 خیلی طبیعی است که چون این رشته نوپا و ناشناخته است وقتی دوستان و آشنایان بفهمند که شما به جای رشته‌ی برق یا مکانیک شریف و پزشکی و دندان‌پزشکی تهران این رشته را انتخاب کردید متعجب شوند و برخی حتی شما را از این کار منع کنند؛ اما سعی کنید همه‌ی جوانب را ببینید. 
بیایید روی کلید واژه های این دو مصاحبه دقت نظر کنیم و ببنیم آیا واقعا با این رتبه های درخشان ارزش دارد که وارد رشته بیوتکنولوژی شد در حالیکه افرادی با رتبه های سه رقمی می توانند پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی را بخوانند، شما با رتبه دو رقمی به این رشته ها بروید: 
کلید واژه اول: علاقه به درس زیست و ریاضی؛ دلیل اصلی انتخاب این رشته است. آیا این رشته، تنها رشته ای است که در آن ریاضی و زیست وجود دارد؟ نمی شود در یک رشته معمولی تر که رتبه خیلی خوبی هم نمی خواهد همین علاقه را پیگیری کرد؟ آیا باید با بهترین رتبه کنکور به سراغ این رشته علوم پایه رفت تا به علاقه مشترک زیست و ریاضی دست یافت؟ به نظر می رسد این دو عزیز، هیچ شناختی از وضعیت علوم پایه در کشور ندارند و نمی دانسته اند که علاقه به زیست و ریاضی را می شد در هزاران رشته دیگر که نیازی به رتبه خوب هم نداشت محقق ساخت و نیاز به این رتبه درخشان نبود. به همین سادگی است که فرد با یک انتخاب به ظاهر پر زرق و برق، باعث اشتباه بزرگ در زندگی اش می شود.
 کلیدواژه دوم: علاقه به پژوهش دلیل این انتخاب رشته است. هزاران رشته علوم پایه وجود دارد که هیچ شغلی هم در آن ها نیست و پروژه های بزرگ تحقیقاتی هم در آن تعریف می شود. آیا علاقه به پژوهش می تواند ملاک مناسبی برای انتخاب این رشته با این رتبه عالی شود؟ بهتر نبود که به رشته ای تخصصی تر که قبولی اش هم ساده است می رفتند؟ مثلا در زیست شناسی هم پروژه های تحقیقاتی است و یا همین الان شیمی دانشگاه تربیت مدرس پروژه های بسیار خوبی را طرح می کند و چه نیازی است که به این رشته رفت؟ 
کلید واژه سوم: پذیرش کم در این رشته دلیل انتخاب آن است. آیا ظرفیت پذیرش پایین باعث ایجاد اشتغال می شود؟ همین حالا هم جایگاه شغلی مناسبی برای این رشته تعریف نشده است و حوزه های کاری این رشته کاملا محدود به دانشگاه و مراکز تحقیقاتی است. در حالی که یک پزشک و دندانپزشک و داروساز خیلی آسان با حضور در بخش درمانی و بالینی به اشتغال پایدار و پردرآمد مشغول هستند ولی دانشجویان بیوتکنولوژی با چالش بی شغلی رو به رو هستند. 
کلید واژه چهارم: شناخته شدن بودن این رشته، دلیل انتخابشان است. همه رشته های دانشگاهی، در جهان شناخته شده هستند. مثلا رشته شیمی در دانشگاه شناخته شده نیست؟ آیا شناخته شدن بودن یک رشته دلیل انتخاب آن رشته است؟ چه دلیلی دارد یک فرد با بهترین رتبه ممکن، به فکر انتخاب یک رشته علوم پایه باشد؟ در حالیکه همه می دانند، علوم پایه اوضاع شغلی خوبی ندارد. 
کلید واژه پنجم: زودبازده بودن این رشته نسبت به سایر رشته ها دلیل انتخابشان است. کجای این رشته زود بازده است؟ اکثر افرادی که در این رشته تحصیل کرده اند به فکر رفتن از ایران هستند آن هم در یک دانشگاه دسته چندمی که هیچ امکاناتی در خور جایگاه دانشجویان برتر ایرانی ندارد. این رشته یک رشته از زیر مجموعه علوم پایه است که بر پایه تحقیق و پژوهش استوار است در حالیکه سرمایه گذاری و ثروت در بخش بالینی و درمانی است، پس این رشته اصلا بازده ای ندارد چه رسد به زود بازده بودن. 
کلید واژه ششم: رشته بیوتکنولوژی از مجموعه علوم پایه است. بله دقیقا درست است و اتفاقا چون از مجموعه علوم پایه و تحقیقاتی است گزینه مناسبی در مقابل پزشکی و دندان و دارو نیست. 
کلید واژه هفتم: امکان تحصیل در خارج از ایران، دلیل انتخاب این رشته است. برای همه رشته ها، تحصیل در خارج از کشور فراهم است، مثلا یک پزشک نمی تواند تحصیل خارج از ایران داشته باشد؟ این که دلیل انتخاب نشد. 
می دانید چرا این دو مصاحبه را برایتان آوردم؟ فقط خواستم به شما ثابت کنم که فکر نکنید که حتما خبری است که رتبه های برتر این رشته را انتخاب می کنند. آن ها حتی نمی دانند علوم پایه اوضاع شغلی مناسبی ندارد و برای کسب درآمد و شغل با ارزش باید به بالین و درمان نزدیک شد.
 به همین دلیل آن ها ناشناخته وارد این رشته شده اند و خودشان هم بارها در صحبت هایشان اشاره می کنند که اوضاع اشتغال، در این رشته مناسب نیست و باید فقط علاقمند به تحقیقات و زیست و ریاضی باشید که این مدل از انتخاب رشته، اصلا درست و اصولی نیست.
پس اگر شرایط مناسبی ندارد چرا اینقدر شرط ورود سختی برای رشته بیوتکنولوژی وجود دارد؟ این مورد را باید از پایه گذاران این رشته سوال پرسید؛ البته شاید آن ها قصد داشته اند به علوم پایه و تحقیقات ارزش قایل شوند و با ورود برترین های کنکور به این رشته، تکانی به علوم پایه کشور بدهند. البته که این ارزشمند است ولی خب بایستی بدانیم وقتی پای مقایسه وسط بیاید، این رشته بیوتکنولوژی است که در هر صورت شکست خورده است. رشته ای از علوم پایه در این شرایط و با نگرشی که در بحث تحقیق و پژوهش فعلا وجود دارد اصلا نمی تواند حتی با پایین ترین مدارک علمی پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، رقابت کند.
گرایش های بیوتکنولوژی چیست؟ طبق آیین نامه صادره از دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ گرایش های بیوتکنولوژی مولکولی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی صنعتی، بیوتکنولوژی داروئی، بیوانفورماتیک، بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی محیطی، بیوتکنولوژی گیاهی، بیوتکنولوژی اعصاب، بیوتکنولوژی حیوانی، بیوتکنولوژی تولید مثل، نانو بیوتکنولوژی، بیوتکنولوژی دریایی، بیوتکنولوژی بافت و اندام می باشد و این شاخه های متعدد در عمل همپوشانی ها و پیوندهای متقاطع زیادی دارند و باز بدلیل ماهیت همه جانبه بودن بیوتکنولوژی نمی توان محدوده ای را برای آنها تعیین نمود. گستردگی کاربرد بیوتکنولوژی در قرن بیست ویکم به حدی است که اقتصاد، بهداشت، درمان، محیط زیست، آموزش، کشاورزی، صنعت، تغذیه و سایر جنبه های زندگی بشر را تحت تأثیر شگرفت خود قرار داده است.
اما دقت کنید که همه این گرایش ها در دانشگاه علوم پزشکی تهران موجود نمی باشد. بلکه گرایش های «بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی محیطی و دریایی، بیوتکنولوژی مولکولی، فرآورش زیستی و بیوتکنولوژی کشاورزی (گیاهی)» در این دانشگاه موجود است.
تحلیل: گرایش این رشته، منحصر به همین رشته نیست. بسیاری از این گرایش ها را به صورت خیلی با کیفیت تر و تخصصی تر توسط دانشجویانی که در رشته های زیست شناسی و شیمی و داروسازی و حتی کشاورزی درس خوانده باشند، در حال انجام است. بنابراین با کسب رتبه دو رقمی کنکور و ورود به این رشته، قطعا حیطه کاری تان در بهترین حالت، زیر مجموعه رشته زیست شناسی، شیمی، کشاورزی و در بهترین حالت زیر مجموعه ای از داروسازی می باشد.
حال آنکه با رتبه شما می شد در بهترین گرایش های رشته پزشکی، دندانپزشکی یا داروسازی به تخصص رسید و هم از نظر اعتبار علمی و هم از نظر درآمد و مرتبه هئیت علمی در قله به مراتب بلندتری ایستاد. این رشته، در ابتدا زرق و برق بسیاری به خود دارد ولی وقتی گرایش هایش را نگاه می کنید و همچنین یادتان می افتد که این رشته زیر مجموعه ای از علوم پایه است که در بهترین حالت می خواهد بر کار سایر رشته ها ورود پیدا کند، آن وقت است که متوجه می شوید کلاس این رشته بسیار بسیار پایین تر از سه رشته معروف تجربی است.
- در دفترچه انتخاب رشته در مورد این رشته عبارت «دوره پیوسته دکتری بیوتکنوژی» نوشته شده است. دکتری پیوسته یعنی چه و مراحل تحصیلی رشته بیوتکنولوژی چیست؟ وقتی می گویند رشته بیوتکنولوژی، دکتری پیوسته است یعنی سه مرحله لیسانس، فوق لیسانس و دکتری را بدون اینکه کنکور کارشناسی ارشد و دکتری بدهید می توانید پشت سرهم درس بخوانید. ولی بقیه رشته هایی که لیسانس دارند بعد از این مقطع باید در کنکور ارشد شرکت کنند و بعد در کنکور دکتری که رشته بیوتکنولوژی اینگونه نیست و همه مراحل تحصیلی اش را می توانید پشت سرهم طی کنید.
طبق آیین نامه دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران، مراحل تحصیلی دوره پیوسته دکتری بیوتکنولوژی به این شرح می باشد: «این رشته از سه مرحله کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تشکیل شده است که دانشجویان در مرحله کارشناسی پس از گذراندن موفقیت آمیز 130 واحد دروس علوم پایه، مهندسی و بیوتکنولوژی به اضافه آموختن زبان انگلیسی در حد تافل نمره 550 و آشنایی با یک زبان برنامه نویسی کامپیوتر در صورتی که معدل آنها در هر نیمسال تحصیلی 15 باشد، می توانند وارد مرحله دوم یعنی مقطع کارشناسی ارشد شوند.
در این مقطع یکی از شش گرایش موجود بیوتکنولوژی میکروبی، بیوتکنولوژی پزشکی، بیوتکنولوژی محیطی و دریایی، بیوتکنولوژی مولکولی، فرآورش زیستی و بیوتکنولوژی کشاورزی (گیاهی) را انتخاب کرده و بعد از گذراندن 6 واحد مشترک، 6 واحد تخصصی در یکی از گرایش ها، 9 واحد اختیاری وانجام پایان نامه و ارائه سمینار مرحله کارشناسی ارشدرا به پایان می برند. 
در این مرحله در صورتی که میانگین نمرات دروس مقطع کارشناسی ارشد آن ها حداقل 16 باشد، وارد مرحله دکترای تخصصی می شوند. به عبارت دیگر هرچند که دانشجویان این رشته برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در یک آزمون رقابتی سراسری شرکت نمی کنند اما بایستی شرایط لازم را برای ورود به مرحله بعدی کسب کنند، یعنی میانگین معدل بالایی داشته، موفق به کسب نمره زبان شده و آزمون جامع را نیز در دوره دکتری با موفقیت پشت سر گذارند.»
تحلیل: با این حساب، طول دوران تحصیل این رشته در بهترین حالت 8 سال طول می کشد که شخص با دکتری این رشته فارغ التحصیل شود. یادتان باشد این بهترین حالت است، چون کسب نمره زبان و نرم افزار یاد گرفتن و برخی از موارد دیگر می تواند طول مدت تحصیل تان را بیشتر از این هم کند.
یعنی با یک حساب سر انگشتی، با 8 سال درس خواندن می توانید دکتری عمومی پزشکی یا دندانپزشکی یا داروسازی داشته باشید، و حالا جایگاه اجتماعی و سطح درآمد و آزادی عمل تان در شغل را با رشته ای مقایسه کنید که 8 سال از شما زمان برده است و برای استخدامش باید به دانشگاه ها، موسسات تحقیقاتی و یا شرکت های دانش بنیان محتاج باشید.
جالب است که رتبه های برتری که این رشته را انتخاب کرده بودند گمان می کردند این رشته زود بازده است و خیلی زود مدرک می گیرند و همه چیز تمام می شود اما نمی دانستند که این مسیر بسی دشوار است. اینجاست که بارها تاکید می کنم، اگر کسی رشته ای را انتخاب می کند باید خیلی آگاه باشد، متاسفانه خیلی ها حتی بهترین رتبه های کنکور هیچ شناختی از آیین نامه ها، چارچوب قانونی یک رشته و حتی آینده شغلی آن رشته ندارند و خیلی راحت مسیر اشتباه را می روند.
- میزان درآمد یک متخصص بیوتکنولوژی چقدر است؟ برای مقایسه درآمد این رشته با سایر رشته ها، از سایت جهانی Glassdoor استفاده می کنیم. این سایت در مورد بهترین و بالاترین حقوق متخصص بیوتکنولوژی عدد 5400 دلار برای یک ماه را نشان می دهد. پس به عبارت دیگر، بهترین حقوق ماهیانه ای که یک متخصص بیوتکنولوژی در ماه دریافت می کند، 5400 دلار است. 
اما طبق گزارش همین سایت، یک چشم پزشک، 7000 دلار به صورت ماهیانه در بدترین شرایط بدست می آورد. یک دندانپزشک در بدترین شرایط به صورت ماهیانه، 13000 دلار در بدترین شرایط در ماه درآمد دارد. 
تحلیل: اگر دقت کنید متوجه می شوید که بهترین درآمد یک متخصص بیوتکنولوژی از بدترین درآمد چشم پزشک و دندانپزشک در دنیا بسیار کمتر است.  این نشان می دهد در همه جای دنیا، رشته هایی که به حوزه درمان و بالینی نزدیک تر هستند، جایگاه اجتماعی و درآمدی بالاتری دارند.
 لذا افرادی که با رتبه های خوب، قصد انتخاب این رشته را دارند می بایست با این محاسبات کنار بیایند. البته برخی می گویند شاید علاقه به کار تحقیقاتی باعث انتخاب شود اما یادتان باشد که گرایش های این رشته در بهترین حالت، زیر مجموعه ای از زیست شناسی، شیمی و کشاورزی و داروسازی بود.
 پس اگر زمینه تحقیقاتی دوست دارید چرا مستقیما این رشته ها را نخوانید؟ اگر می خواهید در مورد گیاهان به تحقیق بپردازید و بذرهای اصلاح شده تولید کنید خب از همان کارشناسی به سراغ رشته کشاورزی بروید و کلی اطلاعات دقیق بدست آورید و کار عملی هم کنید. در ضمن گرایش اصلاح نباتات در زیر مجموعه کشاورزی وجود دارد و قطعا اطلاعات دقیق تری به شما می دهد.
شاید بگویید به ریاضی و زیست و ترکیب این دو علاقمند هستید، اگر اینطور است به شما می گویم ده ها رشته مثل ایمنی شناسی دانشگاه تهران، زیست شناسی دانشگاه تربیت مدرس و فیزیک دانشگاه شهید بهشتی به ترکیب این دو رشته دست زده اند پس آن ها را بخوانید که تخصصی روی آن کار کنید.


مدیریت زمان برای درس خواندن کنکوری

هر وقت صحبت از مدیریت زمان برای درس خواندن در جو کنکور می شود همگی سوال می کنند که چطور 4 ساعت در شب بخوابیم و بقیه را بیدار باشیم؟ کاری که نه علمی است و نه شدنی. فقط کوله باری از بیماری هایی مثل: اختلال خواب، حواس پرتی، کاهش قدرت یادگیری، چرت زدگی، کاهش تمرکز، بی حوصلگی، سردرد و حتی احتمال بروز سکته را به دنبال دارد.
مدیریت زمان برای درس خواندن به معنای کم کردن خواب نیست بلکه به معنای بهینه نمودن استفاده از زمان بیداری است. چند بار سعی کرده اید که با دیدی از بالا به کارهایی که در طول یک روز انجام می دهید نگاه کنید و از خودتان بپرسید: آیا همه کارهایی که انجام می دهم در زمان بهینه است یا اینکه اتلاف وقت دارم؟
در خصوص درس خواندن برای کنکور چطور؟ آیا مواظب زمان های بلا استفاده تان بوده اید؟ به طور مثال وقتی گوشی تان زنگ می خورد و هشدار می دهد که وقت بیدار شدن است؛ چقدر طول می کشد که از جایتان برخیزید  و روزتان را شروع کنید؟ 10 دقیقه، 20 دقیقه یا بیشتر؟
وقتی می خواهید اولین درس روزتان را بخوانید، چند دقیقه وقت تلف می شود یا اینکه خیلی زود اولین درس روزتان را شروع می کنید؟ در طول روز چقدر با دیگران بحث و گفت و گو دارید به طوری که زمان استراحت بین درس هایتان از کنترل خارج شده و گاهی به 50 دقیقه می رسد.
چقدر در شبکه های اجتماعی به دنبال پیگیری مصاحبه ها، اظهار نظرها و خبرخوانی برای کنکور هستید؟ چقدر در مورد عدالت یا بی عدالتی در کنکور چت کرده اید یا خبر خوانده اید؟ چند دقیقه در طول روز، ویدیوی فلان شخص سلبریتی در کنکور را می بینید که در خصوص آینده کنکور صحبت کرده است و اطلاعاتی به شما منتقل شده که هیچ تاثیری در زندگی تان نداشته است؟
بسیاری از کنکوری ها، خیال پرداز هستند، ساعت ها در سایت های تخمین رتبه با دکمه ها و درصدها بازی می کنند و به دنبال این هستند که مثلا بررسی کنند: اگر زیست را 100 بزنیم چقدر در قبولی مان اثر دارد یا شنیده ایم که فلان شخص گفته اگر چندتا درصد 100 داشته باشید دوباره باید از اول کنکور بدهید. اطلاعاتی که هیچ درصدی به درصدهایتان اضافه نمی کند.
چند دقیقه در طول روز، هفته یا ماه به دنبال این هستید که رتبه با درصدهای 50 چطور می شود؟ و اگر درصدها 60 شود چطوری خواهد شد؟ روز چند بار رویاپردازی برای رسیدن به هدفتان انجام می دهید و اصلا برایتان مهم است که وقتتان را چطور مصرف می کنید؟ ما به ابزاری برای کنترل رفتارهای نادرست مان نیازمندیم و آن ابزار ایده هایی است که مدیریت زمان به ما می دهد.
در این ویدیوی آموزشی، از یک روش جالب برای نشان دادن زمان استفاده نموده ام و سعی کرده ام تا با بلوک های دقیقه ای به شما این آگاهی را بدهم که چطور و چگونه قدر زمان های کوچک خود را در مدیریت زمان بدانید. 
[
]